AstroLR

[FR] En mars 2022 j'ai été invité par l'association d'espéranto de l'état de Pernambouc, au Brézil. J'ai eu ainsi l'occasion de parler de la planète Vénus ! La vidéo (en espéranto) est ci-dessous. [EO] En marto 2022, mi estis invitata de la Pernambuka Esperanto Asocio (Brazilo) por prelegi pri la planedo Venuso. Jen la registrado de la prelego !  

[FR] Vous payez quatre fois pour la science ! Dans cette vidéo en espéranto (sous-titrée en français) j'explique le scandale de la publication scientifique. [EO] Vi pagas kvarfoje por scienco ! En tiu filmeto mi klarigas unu el la plej malkonataj skandaloj rilate al scienco publikigado.   Kelkaj ligiloj kaj referencoj (en la angla) :  https://publications.agu.org/publication-fees/  http://ordering.onlinelibrary.wiley.com/subs.asp?ref=2169-9100&doi=10.1002/(ISSN)2169-9100 https://www.theguardian.com/commentisfree/2011/aug/29/academic-publishers-murdoch-socialist https://svpow.com/2012/01/13/the-obscene-profits-of-commercial-scholarly-publishers/ https://www.relx.com/~/media/Files/R/RELX-Group/documents/reports/annual-reports/2019-annual-report.pdf https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0127502 Tiu filmeto estas sub Krea Komunaĵo permesilo (CC-BY Loïc Rossi)

[FR] Du 2 au 5 avril 2021, l'organisation mondiale de jeunesse espérantiste (TEJO) a organisé un séminaire interdisciplinaire. Plusieurs chercheurs ou amateurs ont participé et ont envoyé des vidéos sur divers thèmes scientifiques et techniques. Pour ma part, j'ai envoyé un vidéo sur la controversée découverte de phosphine dans l'atmosphère de Vénus. Ce gaz inattendu dans les conditions vénusiennes a été evoqué comme un potentiel signe d'une activité biologique dans les nuages de la planète. J'explique ici la détection et pourquoi il est peu probable que l'hypothèse biologique soit pertinente… [EO] En 2021, TEJO (la Tutmonda Esperantista Junulara Organizo) organizis la IRIS (Internacia Reta Interfaka Simpozio) de la 2-a ĝis la 5-a de aprilo 2021. Multaj sciencistoj kaj sciencemuloj esperantistaj partoprenis kaj sendis filmojn pri diversajn sciencajn kaj teĥnikajn temojn.  Mi mem prelegis pri Venuso, kaj pli precise pri fosfino… En 2020 aperis artikolon pri la de...

[FR] Aussi surprenant que cela puisse semble, on peut mesurer la vitesse de la lumière avec un four à micro-ondes !  Dans cette vidéo en espéranto, je réalise une petite expérience permettant de calculer la vitesse de la lumière à l'aide de mon four à micro-ondes et d'un peu de fromage… [EO] Saluton ! Hodiaŭ mi volas fari eksperimenton kaj uzi mikroonda forno por mezuri la rapidon de la lumo. Ŝajnas stranga, tamen tute eblas ! Tiu filmeto ne estas apogata per la firmaoj kiuj fabrikas mikroondaj fornoj.    

[FR] En 2019, le Bureau Internation des Poids et Mesures (BIPM) a changé la définition des quelques unités de base, et tout particulièrement la définition du kilogramme ! Dans cette vidéo en espéranto, j'explique ce changement et son importance. [EO] En 2019, la Buroo Internacia pri Pezoj kaj Mezuroj ŝanĝos la difinojn de kelkaj mezurunuoj, kaj precipe de la kilogramo ! Kion tio signifas ? Kaj kio estas tiu Sistemo Internacia de mezurunuoj ? == Pliaj informoj == La historio de la SI kaj la novaj difinoj de la mezurunuoj estas troveblaj sur la retejo de la BIPM : (angle kaj france) https://www.bipm.org/en/history-si Legu ankaŭ pli pri tio sur la novaĵoj de la CNRS : (france) https://lejournal.cnrs.fr/articles/ces-constantes-qui-donnent-la-mesure (france) https://lejournal.cnrs.fr/articles/mesures-le-grand-renversement

 [FR] L'association scientifique internationale espérantiste (ISAE) est une association visant à la diffusion de la culture scientifique en espéranto, et à l'utilisation de l'espéranto en sciences. Dans cette vidéo (sous-titrée en français), j'interviewe le président de l'association Wendel Pontes sur les objectifs et actions de l'organisation. [EO] Dum la UK 2018 en Lisbono mi havis la ŝancon intervjui la prezidanto de ISAE, por scii pli pri tiu asocio kiu celas disvastiĝi sciencon en Esperanto kaj subtenas la uzon de Esperanto en sciencoj.

[FR] Tout le monde ne sait pas forcément comment fonctionne la publication dans une revue scientifique. Dans cette vidéo en espéranto (sous-titrée en français), j'explique les différentes étapes par lesquelles un scientifique doit passer pour voir ses travaux acceptés et publiés dans une revue scientifique. [EO] Hodiaŭ ni rigardu kiel oni publikigas artikolon en scienca revuo. Atentu : tion kion mi diras taŭgas por mia sperto en fiziko, sed povas esti malsama en aliaj sciencaj fakoj. Tamen, la proceso kiun mi priskribas tie restas sufiĉe ĝenerala. La artikolo montrata en la filmo estas unu el miaj, vi povas trovi ĝin tie  (en la angla, kiel la plimulto de sciencaj artikoloj nuntempe). Kiel kutime : se la filmeto plaĉis al vi, ŝatu ĝin, diskonigu ĝin kaj abonu la kanalon !

Dum la monato de Junio 2017, mi estis en Danujo por viziti Kopenhagon. La urbo estas tre agrabla (ĉefe por biciklistoj) kun varma etoso kaj belegaj lokoj : mi ege rekomendas ĝin. Atentu tamen ke la prezoj estas pli altaj ol tiuj en Francujo aŭ Nederlando. Kvankam mi estis tie por turismo, mi restas sciencisto kaj mi ne povis rezisti viziti sciencajn lokojn en la urbo kaj objektojn en muzeojn. Ekzemple, kiam estas vizitebla observejo en la urbo kiun vi vizitas, mi provas iri. En la centro de Kopenhago troviĝas malnova turo (la Ronda Turo) supre de kiu estas observejo kiu estas ankoraŭ uzata per neprofesiaj observantoj. Kelkaj metroj fore, mi hazarde trovis domon kie loĝis Ole Rømer. Rømer (1644-1710) estis dana astronomo kiu estas fama por sia studado de la rapido de la lumo kaj ties mezuro. Plato pri Ole Rømer sur la domo kie li loĝis ĝis sia morto. La observejo supre de la Ronda Turo Planedilo en la Ronda Turo Rømer ankaŭ laboris en la Pariza observejo kaj elpe...

La Eŭropa Geosciencoj Unio (EGU) okazigas ĉiu jaro sian ĝeneralan kunvenon en Vieno, Aŭstrio. La EGU interesiĝas pri la sciencoj de la Tero (akvoscienco, geologio, atmosfero-scienco, klimatoscienco, vulkanoscienco, ktp.) sed ankaŭ pri planedo kaj sunsistemo sciencoj (tio inkludas planedoj, iliaj lunoj, asteroidoj, kaj la interagoj inter la Tero kaj la Suno). La unio estas dividita en sekcioj: estas sekcio pri planedoscienco (PS), Sun-Tero interagoj (ST), atmosferoscienco (AS), ktp. La marŝantoj dum la marŝo por scienco, kiu okazis samtempe en multaj lokoj ĉirkaŭ la mondo. La celo estis lukti kontraŭ la « alternativaj faktoj », precipe tiuj de Trump kontraŭ klimatŝanĝiĝo; kaj por subteni sciencon kiel grava ilo por edukado kaj solvi problemojn en nia moderna socio. La ĝenerala kunveno estas oportuno por sciencistoj prezenti sian laboron kaj eki kunlaboradojn. Sciencistoj povas prezenti dum 12-minutoj prelego aŭ dum afiŝsesio. Estas debato pri kiu sorto de prezento estas la plej...

Mi laboras kiel sciencisto en la universitato de teĥnologio de Delft (Nederlando). Mi estas en la fakultato de Aerospaca inĝenierado kaj pli precize en la grupo de spaca esplorado. Ni laboras pri orbitoj de satelitoj, gravitaj kampoj de planedoj, teĥnologio por spaco kaj ankaŭ planedosciencoj. La lasta semajno, ni havis nian grupan ekskurso : eblas la grupon kuniĝi kaj amuziĝi iomete. Dank‘ al unu el niaj grupanoj, ni povis viziti la nederlandan centron por radioastroscienco, ASTRON. Ni vizitis la oficejon en Dwingeloo, kiu estas ankaŭ la loko kie la mezuroj de multaj radioteleskopoj ĉirkaŭ la mondo estas kolektitaj kaj analizitaj por krei la bildojn aŭ eltiri la fizikajn ecojn de la observataj objektoj. La datumoj alvenas al la centro plej ofte per diskaparatoj senditaj el la observejoj, aŭ rekte per rapidega interreta konekto. Antaŭ la alveno de diskaparatoj, la datumoj estis skribitaj sur grandegaj magnetaj bendoj kiuj estis malpli rapidaj kaj kiuj povis porti malpli da dat...

Antaŭparolo : tiun artikolon mi verkis espereble kun ne tro alta scienca nivelo, sed se vi bezonas klarigojn, bonvolu demandi en la komentejo. Kaj kompreneble, lingvajn erarojn vi ankaŭ povas mencii en la komentejo. Planedoscienco estas kreskanta fako kun multaj novaj misioj kaj novaj landoj partoprenante al la esplorado de la sunsistemo (ekz. Ĉinujo kaj Barato). Sed la kresko de tiu fako ŝuldas al ekstersunsistemaj planedoj (mallonge eksterplanedoj). Ekde la malkovro de la planedo 51 Peg b en 1995, la studado de eksterplanedoj, unue pure rilata al astroscienco, iĝis parto de planedoscienco kiam la studado de la atmosferoj kaj do de la klimatoj de tiaj planedoj ebliĝis. Rapide, la malkovro de pli kaj pli da planedoj, pli kaj pli malgrandaj, dank‘ al la progresoj de la mezuriloj, ebligis esperon trovi planedojn similajn al la Tero kaj, ŝance, havantaj vivon. La enloĝebla zono Tiu necesigis la enkonduko de manieroj difini kio farigas planedon kapablan enhavi vivon. Tiel aper...