Accéder au contenu principal

Scienca vojaĝo en Danujo

Dum la monato de Junio 2017, mi estis en Danujo por viziti Kopenhagon.

La urbo estas tre agrabla (ĉefe por biciklistoj) kun varma etoso kaj belegaj lokoj : mi ege rekomendas ĝin. Atentu tamen ke la prezoj estas pli altaj ol tiuj en Francujo aŭ Nederlando.

Kvankam mi estis tie por turismo, mi restas sciencisto kaj mi ne povis rezisti viziti sciencajn lokojn en la urbo kaj objektojn en muzeojn. Ekzemple, kiam estas vizitebla observejo en la urbo kiun vi vizitas, mi provas iri.

En la centro de Kopenhago troviĝas malnova turo (la Ronda Turo) supre de kiu estas observejo kiu estas ankoraŭ uzata per neprofesiaj observantoj. Kelkaj metroj fore, mi hazarde trovis domon kie loĝis Ole Rømer.
Rømer (1644-1710) estis dana astronomo kiu estas fama por sia studado de la rapido de la lumo kaj ties mezuro.


Plato pri Ole Rømer sur la domo kie li loĝis ĝis sia morto.

La observejo supre de la Ronda Turo

Planedilo en la Ronda Turo


Rømer ankaŭ laboris en la Pariza observejo kaj elpensis "planedilon" (maŝino por vidi kaj kalkuli la poziciojn de la planedoj ĉirkaŭ la Suno, oni kelkfoje diras ankaŭ planetario) kiu nun estas ekspoziciita en la kastelo Rosenborg.


Murpentraĵo de Rømer en la urbodomo de Kopenhago.


Memoriga 20 kronoj monero.


Oni ankaŭ povas vidi murpentraĵon de Rømer en la urbodomo de Kopenhago (la urbodomo estas tute vizitinda per si mem). Rømer famecon en Danujo ankaŭ montras tiu memoriga monero de 20 kronoj.

Alia fama dana astronomo estas Tycho Brahe (1546-1601). Brahe laboris por la dana reĝo Kristiano II, kiu donis al li insulon kie li konstruigis la observejon Uraniborg. Dank' al dediĉitaj mezuriloj, Brahe mezuris la pozicio de steloj kaj planedoj kun alta precizeco (ĝis dekoble pli precizaj ol la antaŭaj mezuroj).


Murpentraĵo en la urbodomo de Kopenhago


Post la morto de Brahe, Johannes Kepler uzis tiujn mezurojn por eltrovi la leĝojn pri la movo de planedoj, nomitaj laŭ li. Brahe ankaŭ proponis modelon de la universo kiu estis inter tercentrismo kaj suncentrismo : la Tero troviĝas je la centro de la Universo, kaj la Suno orbitas ĉirkaŭ la Tero, sed la aliaj planedoj orbitas la Sunon.

Alia fama dana sciencisto estas Niels Bohr. Bohr estas nur el la gepatroj de la kvantummekaniko. Sia busto ankaŭ troviĝas en la urbodomo de Kopenhago.


Niels Bohr (1885-1962)

Fine, ankaŭ en la urbodomo, troviĝas mirinda astronomia horloĝo farita per Jens Olsen. La horloĝo havas similan funkciojn al tiu de Strasburgo. Olsen komencis la kalkulojn por la horloĝo en 1928 kaj la konstruado komencis en 1943. Bedaŭrinde Olsen mortis en 1945, do li neniam vidis la horloĝon kiam ĝi ekfunkciis en 1955. Ĝi ankoraŭ funkcias perfekte, kompreneble.

Ĝi estas tute mirinda maŝino kiu montras la horon (oficiala kaj stela tempo), la daton (gregoria kaj juliana), la tempon de sunleviĝo, sunsubiro, mapon de la nokta ĉielo, poziciojn de la planedoj, ekvacion de tempo, kaj multe pli. Mi studadis la meĥanikon kaj provis kompreni ĉiujn ciferplatojn dum duonhoro minimume !


La antaŭa flanko de la horloĝo
Malantaŭ la horloĝo: rimarku la mirindajn detalojn.

La astronomia parto de la horloĝo


Ĉiuj grandaj landoj havas famajn sciencist-in-ojn kaj aŭ interesajn sciencajn lokojn. Rigardu atente kaj vi eble povos trovi mirindaĵojn el la historio de scienco !

Commentaires

Posts les plus consultés de ce blog

Riĉa komenco de la nova jaro pour spaca esplorado

La jaro 2019 apenaŭ komencis, sed ĝi jam plenas je interesaj spacaj novaĵoj !

Lanĉita en 2006 la sondilo New Horizons preterflugis la nanan planedon Plutono en 2015 kaj sendis altvalorajn fotojn kaj sciencajn rezultojn. Post sia sukcesa vizito de Plutono, la sondilo estis direktita al alia objekto, for preter Plutono. La nova celo, 2014 MU69, troviĝas en la Zono de Kujper kiu estas preter Neptuno, ekde 30 ĝis 55 astronomiaj unuoj (1 AU = 149 597 870 700 m). En ĝi estas multaj malgrandaj objektoj kiuj formiĝis je la komenco de la sunsistemo. Pro ilia malgrandeco kaj ilia distanco al la Suno, tiuj astroj ne ŝanĝiĝis kaj estas tiel kiel ili formiĝis 4,5 miliardoj da jaroj antaŭe.
La sondilo sukcese preterflugis MU69 la 1-a de Januaro kaj sendis unuajn bildojn de tiu astro.
MU69 aspektas kiel neĝhomo : ĝi konsistas el du malgrandaj sferoj kiuj verŝajne koliziis kun tre malgranda rapido kaj restis kunligitaj. La tuta objekto estas 31 km longa kaj rotacias ĉirkaŭ ŝia akso en 15h.
La unuaj bild…

Sukcesa lanĉo de la misio BepiColombo al Merkuro

Bildo de la raketo Ariane 5 dum la lanĉo de BepiColombo (Fonto: ESA)
La 20-a de Oktobro 2018, la raketo Ariane 5 sukcese lanĉis la mision BepiColombo al la planedo Merkuro.

BepiColombo estas kunlaborado inter la Eŭropa Spaca Agentejo (ESA) kaj la Japana Spaca Agentejo (JAXA). La misio konsistas fakte en tri partoj : la unua sondilo estas la eŭropa Mercury Planetary Orbiter (Mekura planeda orbitilo), ankaŭ nomata « Bepi ». La dua estas la japana Mercury Magnetospheric Orbiter (Merkura Magnetosfera Orbitilo, MMO) ankaŭ nomata « Mio ». Ambaŭ vojaĝos kun la helpo de la MTM (Mercury Transfer Module, Merkura Transporta Modulo) kiu helpos peli la sondilojn ĝis Merkuro.

La misio estas tre ambicia ĉar ĝi estas la unua misio al Merkuro de la eŭropa kaj japana spacaj agentejoj kaj ankaŭ ĉar ĝi estas la unua planeda misio kiu uzas du sondilojn samtempe. La du sondiloj laboros sur malsamaj orbitoj por studi la maldensan atmosferon de la planedo, ĝian magnetosferon kaj ĝian surfacon.

« Merkuro estas la…