Accéder au contenu principal

Sukcesa lanĉo de la misio BepiColombo al Merkuro


Bildo de la raketo Ariane 5 dum la lanĉo de BepiColombo (Fonto: ESA)

La 20-a de Oktobro 2018, la raketo Ariane 5 sukcese lanĉis la mision BepiColombo al la planedo Merkuro.

BepiColombo estas kunlaborado inter la Eŭropa Spaca Agentejo (ESA) kaj la Japana Spaca Agentejo (JAXA). La misio konsistas fakte en tri partoj : la unua sondilo estas la eŭropa Mercury Planetary Orbiter (Mekura planeda orbitilo), ankaŭ nomata « Bepi ». La dua estas la japana Mercury Magnetospheric Orbiter (Merkura Magnetosfera Orbitilo, MMO) ankaŭ nomata « Mio ». Ambaŭ vojaĝos kun la helpo de la MTM (Mercury Transfer Module, Merkura Transporta Modulo) kiu helpos peli la sondilojn ĝis Merkuro.

La misio estas tre ambicia ĉar ĝi estas la unua misio al Merkuro de la eŭropa kaj japana spacaj agentejoj kaj ankaŭ ĉar ĝi estas la unua planeda misio kiu uzas du sondilojn samtempe. La du sondiloj laboros sur malsamaj orbitoj por studi la maldensan atmosferon de la planedo, ĝian magnetosferon kaj ĝian surfacon.

« Merkuro estas la plej malpli studata tereca planedo. Tamen, necesas studi ĉiujn planedojn por kompreni la formiĝon kaj evoluon de la tuta sunsistemo : Merkuro estas pli ol nur granda versio de la Luno ! », klarigas Nicolas Bott, sciencisto en la Pariza Observatorio. « Ĝi estas la plej bona ekzemplo por kompreni kiel planedo tiel proksima de sia stelo formiĝas kaj evoluas. Kaj tio povas esti utila por la multaj ekstersunsistemaj planedoj kiujn oni malkovris tre proksime de siaj steloj ».

Nur du sondiloj vizitis la planedon ĝis nun : Mariner 10 (1974–1975) kaj MESSENGER (2011–2015), kaj kvankam ili respondis al kelkaj demandoj, multaj ankoraŭ restas.
Ekzemple, oni pensas ke la kerno de Merkuro estas multe pli granda ol tiu de aliaj terecaj planedoj, kun volumeno ⅔ de tiu de la tuta planedo. Merkuro ankaŭ havas orbitan resonancon kun la Suno : ĝi rotacias trifoje dum la daŭro de du orbitoj. Kaj malkiel Venuso, Merkuro ankaŭ havas magnetan kampon, kiu estas relative granda kompare al la planedo.
« Oni ne vere scias de kie la magneta kampo de Merkuro venas. Kaj kial la kerno estas tiel granda. BepiColombo helpos nin pli bone kompreni la internan strukturon de la planedo, ĝian magnetosferon kaj ties interago kun la Suno ».

Krom la internon, MESSENGER ankaŭ studis la surfacon, sur kiu videblas spurojn de pasinta vulkana aktiveco, kaj ankaŭ strangajn « kavojn » (“hollows” angle).
« Tiujn strukturojn oni vidas nur sur Merkuro, ili estas lokoj kie la grundo kolapsis kaj montras pli brilan subgrundon. Ŝajne temas pri materio en la grundo kiu vaporiĝas kaj kreas tiujn kavojn, sed BepiColombo helpos esplori tiun hipotezon ».
La polusoj de la planedo ankaŭ havas misteron, kiel klarigas S-ro Bott : « Unu el la celoj de la misio estas studi la kraterojn je la polusoj, kie la lumo neniam iras. Oni trovis glacion tie, kaj BepiColombo povos studi la kunmeton de tiu glacio kaj trovi ĉu temas pri akvoglacio aŭ io alia ».

La misio ankaŭ havos alian celon, nerekte rilata al Merkuro : pro sia proksimeco al la Suno, la orbito de Merkuro estas forte influata per la suna gravita kampo. BepiColombo tiel estos en interesa loko pro testi la ĝeneralan relativecon de Einstein. La proksimeco de la Suno ankaŭ signifas ke oni devas protekti la sondilojn de la grandaj ŝanĝoj de temperaturo (inter -180 °C kaj +450 °C). Bepi portos specialan « veston » dum Mio rotacios 15-foje per minuto pro distribui la varmon sur la sunpaneloj. Dum la vojaĝo, ĝi estos protektita per sunŝirmilo.

Bepi kaj Mio bezonos sep jarojn por atingi la finan orbiton ĉirkaŭ Merkuro, ĉar la proksimeco de la Suno ne ebligas uzi rektan trajektorion. Anstataŭ, BepiColombo preterflugos unufoje la Teron, dufoje Venuson kaj ankoraŭ sesfoje Merkuron antaŭ ol ĝi povos enorbitiĝi. La itala sciencisto Guiseppe (Bepi) Colombo (1920-1984) estis la unua kiu kalkulis la orbiton uzatan per Mariner 10 por atingi Merkuron, kaj pro tio oni donis sian nomon al la nuna misio.

(Dankon al Nicolas Bott pro siaj klarigoj, kiujn mi tradukis al Esperanto el la franca.)

Commentaires

Posts les plus consultés de ce blog

Scienca vojaĝo en Danujo

Dum la monato de Junio 2017, mi estis en Danujo por viziti Kopenhagon.

La urbo estas tre agrabla (ĉefe por biciklistoj) kun varma etoso kaj belegaj lokoj : mi ege rekomendas ĝin. Atentu tamen ke la prezoj estas pli altaj ol tiuj en Francujo aŭ Nederlando.

Kvankam mi estis tie por turismo, mi restas sciencisto kaj mi ne povis rezisti viziti sciencajn lokojn en la urbo kaj objektojn en muzeojn. Ekzemple, kiam estas vizitebla observejo en la urbo kiun vi vizitas, mi provas iri.

En la centro de Kopenhago troviĝas malnova turo (la Ronda Turo) supre de kiu estas observejo kiu estas ankoraŭ uzata per neprofesiaj observantoj. Kelkaj metroj fore, mi hazarde trovis domon kie loĝis Ole Rømer.
Rømer (1644-1710) estis dana astronomo kiu estas fama por sia studado de la rapido de la lumo kaj ties mezuro.






Rømer ankaŭ laboris en la Pariza observejo kaj elpensis "planedilon" (maŝino por vidi kaj kalkuli la poziciojn de la planedoj ĉirkaŭ la Suno, oni kelkfoje diras ankaŭ planetario) kiu…

Venus Conference 2016, le débrief.

Ainsi donc la conférence internationale sur Vénus (dont j'ai parlé dans mon billet précédent) est finie !

Ce fut une conférence très intéressante d'un point de vue scientifique avec de nombreuses discussions utiles pour la suite. J'ai particulièrement apprécié les sessions consacrées à la géologie qui m'ont permis de me tenir un peu au courant de ce que se fait dans ce domaine et de mieux comprendre certaines choses.

Une des premières présentations a ainsi évoqué le volcanisme. L. Wilson expliquait ainsi que compte tenu des conditions vénusiennes, il était peu probable que le volcanisme y soit de type explosif, donc peu de chances de coulées pyroclastiques (on en trouve peu dans les cartes Magellan). Ceci n'est pas anodin lorsqu'il s'agit de chercher des preuves de volcanisme actuel !

Autre petit détail intéressant : Richard Ghail a montré des images bien connues des sondes Venera à la surface de Vénus. Mais ce que je ne savais pas, c'est que ces images…

Plotting a data set with two different units in Matplotlib

In my thesis, I handle polarimetric observations of Venus with Venus Express. Because of the north polar elliptical orbit of the spacecraft, when observing in nadir there is a link between the phase angle and the latitude of observation1. Though, this is not always easy to understand so I found the need to plot my polarimetric measurements as a function of phase angle, but also as a function of latitude. I was thinking of plotting the phase angle on the bottom x-axis, and the latitude on the top x-axis. Can we do that in Python/Matplotlib? 
Of course you can!
Matplotlib has brilliant functions called twinx and twiny that take an axis object and duplicate it keeping the same x or y axis that the original. Therefore only the x/y axis is editable as the other is ruled by the original axes.
This can be used to plot two independent curves with different y-axis, but also to plot one value with two units (e.g. Celsius degrees and Farenheit degrees). In the latter case, the relation is known…